عید سعید قربان مبارک باد

تقرّب به خدا، در سایه عبودیت و بندگی است.

بندگی هم «اطاعت از فرمان» است.

وقتی فرمان خدا بر «ذبح» باشد، چه ذبح گوسفند در روز عید و در منا، چه ذبح نفس در مسلخ تقوا و جهاد با نفس، بنده خدا کسی است که شرط بندگی به جای آورد و مطیع فرمان باشد.

از این رو در کلام اولیا، عید را روزی دانسته‏اند که اطاعت در آن جلوه کند و معصیت در آن صورت نگیرد.

کلام حضرت علی(ع) چنین است:

«کلّ یومٍ لایُعصَی‏اللّه‏ فیه، فَهُو یَومُ عید؛

روزی که در آن معصیت خدا نشود، آن روز عید است.»

روز «عید قربان» می‏تواند برای ما، اوج «آزادی برین» از قید و بند نفسانیات و وسوسه‏های ابلیس و هوای نفس باشد.

رها شدن از تعلّقات و ذبح کردن تمنّیات در پیش پای اراده حق تعالی، درسی و رهاوردی است که از عید قربان می‏آموزیم.

اگر ابراهیم خلیل، با اراده‏ای بزرگ و اخلاصی عظیم، توانست اسماعیلش را به قربانگاه ببرد و در راه خواست پروردگار، کارد بر حلقوم عزیز دلش اسماعیل ذبیح بگذارد، نشانه این وارستگی از غیر خداست.

کسی که «مالک نفس» شود، «دیو هوا» را به بندی می‏کشد.

آنکه اهل قرب باشد، در عید قربان با عبادت به پروردگارش تقرب می‏جوید.

آنکه حرمت‏های الهی را پاس بدارد و از حریم و مرز بندگی خارج نشود،شایسته «مقام خلّت» است و رهپوی راستین ابراهیم و اسماعیل به شمار می‏رود.

عید قربان، جلوه‏گاه تعبّد و تسلیم ابراهیمیان حنیف است.

قربانی، مسلمان را در سایه این ایثار و عبودیّت به قرب خدا می‏رساند.

عید قربان، فصل فداکردن «عزیز»ها در آستانِ «عزیزترین» است، یعنی خدا:

عید قربان، مجرای فیض الهی و بهانه عنایت رحمانی به بندگان مؤمن و مسلم و مطیع است.

هرچه را بتوانیم در راه «خدا»، «فدا» کنیم، آن «قربانی» ماست.

ایثار مال و جان، گواه صداقت بنده در ادعای مسلمانی است.

انفاق و صدقات و خیرات بخاطر امر پروردگار، نشان وارستگی از مال و همخونی و همدلی با محرومان است.

بزرگداشتِ «عید قربان» تعظیم شعائری است که از ابراهیم خلیل و مناسک و سنن او به یادگار مانده است.

کسی هم که بتواند از خواسته «دل» بگذارد تا در خطّ «دین» بماند، او هم خلیل‏آسا، شاهد بندگی خود را به دست گرفته است.

اگر عید قربان، موسم نذر و نیاز و اطعام و احسان و کمک به تهیدستان و محرومان است، این نیز جلوه‏ای از سلوک ابراهیمی است، چرا که آن پیامبر بزرگ را، عادت چنان بود که بی‏مهمان بر سر سفره ننشیند و دیگران را از داشته‏های خود برخوردار سازد و این را شکرانه نعمت‏های الهی می‏دانست.

آنچه موجب می‏شود قربانی، «قرب»آور باشد، اخلاص است.

امام سجاد(ع) فرمود:

«حق قربانی آن است که نیت را برای خدا خالص گردانی و خود را در معرض رحمت و قبول الهی قرار دهی و در پی نگاه و توجّه دیگران نباشی ...»⁽¹⁾

و این خلوص، شرط قبولی هر عبادت و زمینه قرب‏آوری هر کار نیک است.

«قربانی»، به سفره بینوایان می‏رسد و آنان نیز به برکت این عید، طعم گوشت و غذای گرم را می‏چشند.

پس می‏توان عید قربان را «عید فقرا» نیز دانست.

از حضرت رسول(ص) روایت شده است:

«انّما جَُعِل هذا الأضحی لِتَتَّسِعَ مساکنیکم مِنَ اللّحم، فَأطِعُموهم»⁽²⁾

عید قربان برای آن قرار داده شده که مساکین شما به وسعت و گشایش از نظر گوشت برسند، پس به آنان اطعام کنید.

و این همان توصیه قرآنی است که از گوشت قربانی بخورید و به نیازمندان هم بخورانید:

«فَکُلوا مِنْها و أطعِمُوا القانِعَ و المُعَتّر...»⁽³⁾

این سنت ابراهیمی، هم جامعه را از گرسنگی و فقر می‏رهاند، هم دل‏ها را به هم نزدیک می‏کند، هم مؤمنان را برای مقابله با نفسانیات، تمرینی عملی است و مایه غلبه بر هوای نفس می‏شود و هم گرامیداشت شعائر مکتب است.

باشد که «عید قربان» مایه خیر و برکت باشد و «مبارک» گردد.